PyramidHead
Kızılsakal Kızıltaş?
- Katılım
- 1 Temmuz 2021
- Mesajlar
- 497
- Elmaslar
- 203
- Puan
- 7.575
- Yaş
- 26
- Konum
- Bakü
- Minecraft
- Umuts
Discord:
The_Sepultura#8776
Herkese merhaba <3
Başımızı yukarı kaldırdığımızda idrak edebiliceğimizden çok daha geniş, sonu olmayan bir evren görürüz. Peki bu sonsuz evren boş olabilirmi? Tabiki olamaz. Öyleki evren zar-zor kavrayabiliceğimiz inanılmaz fenomenlerle doludur. Yıldızların içindeki yıldızlar, elmasdan yapılmış gezegenler, atom büyüklüğünde karadelikle ve hatta beyaz delikler gibi şeylerin varlığını biliyormusunuz? Bugün büyük ve yıldızlı evren hakkında aklınızı başınızdan alıcak bazı bilgilerden bahsedicez. Hadi başlıyalım.
1.Güneş yanmıyor
Yakın zamanlarda güneşli bir havada dışarı çıktıysanız muhtemelen Güneş ışınlarının yüzünüzde parladığını hissetmişsinizdir. Ancak yaydığı yatsınamaz ısıya rağmen bu dev sıcak gaz topu aslında yanmıyor. Bunun nedeni yanma teriminin bir atomdaki elektronların yeniden düzenlenmesini içeren kimsayal bir reyaksiyonu ifade etmesidir. Yani elementin kendisi değişmez elektronlarının düzeni değişir. Ancak esas olarak hidrojen ve heliyum gazlarından oluşan güneşimiz nükleer fisyon adı verilen bir süreç kullanır. Buda atomların yeniden düzenlenmesi yerine elementin doğasını değiştiği anlamına gelir. Güneş hidrojeni yakmak yerine devasa miktarlarda helyum ve enerjiye dönüştürür. Öyleki Nasa'ya göre Güneş dakikada yaklaşık 300 mln ton enerji salıyor. Buda her saniye 100 mlr ton dinamit patlamasına eş değer. Ancak bu muazzam reaksiyon astronomik miktarda ısı ve basınç gerektiriyor. Tıpkı yıldız büyüklüğünde bir düdüklü tencere gibi. Bu kaptaki basıncın dünya atmosferinin 250 mlr katına eşit olması dışında çekirdeğindeki sıcaklığı 15 mln° kadar şaşırtıcı bir şekilde itiriyor. Yani Güneş yanmıyor olabilir ancak bukadar ısı üreten bir galaktik fırından uzak durmak isteyebilirsiniz.
2.Güneş sistemindeki en ağır şey
Yinelenemez yakıt kaynaklarının git gide daha fazlasını enerjiye dönüştürmesine rağmen Güneş hala Güneş sistemimizdeki en ağır şeydir. Öyleki Güneş sisteminin tüm kütlesinin 99,85'ni Güneş kendi elinde tutuyor. Karşılaşdırıldığında 8 gezegenin tümü yaklaşık 0.135'lik paya sahip. Ancak bir dakika Güneş hidrojen ve heliyum gibi gazlardan oluşmuyormuydu? Hafif dumanlar nasıl katı maddelerden daha ağır olabilirki? Peki hala bu kızgın gaz topunu oluşturan ruh kırma basıncı gasın parçacıklarının çoğunu merkezinde bir arada yoğunlaşdırıyor. Çekirdek tüm hacminin sadece 0,02'ni oluşturmasına rağmen kurşunun yaklaşık 15 katı yoğunluğa sahip. Buda Güneşin toplam kütlesinin yarısını oluşturduğu anlamına geliyor. Yani Güneş dünyanın sadece 109 katı biçime sahipken yaklaşık 333 bin kat daha ağırdır.
3.Evrendeki en büyük yıldız
İşte karşınızda insan oğlunun bildiği en büyük yıldız Uy Scuti. Scuti okadar büyükkü aşağıdaki görsel üzerinden Güneşimizle kıyasladığımızda Güneşi göremiyoruz. Çünki Güneş sadece 1 piksel boyutunda.
Peki hala bu yıldız eğer okadar büyükse nasıl oluyorda bizi kör etmiyor? Neyseki Uy Scuti Saman Yolu Galaksisinin Scut'un takım yıldızında yani Dünyadan yaklaşık 5219 ışık yılı uzaklıkta yer almaktadır. Ancak çok uzakta olmasına rağmen inanılmaz boyutu etrafını saran kümesinden farklı olmasını sağlıyor. Bunun nedeni Uy Scuti Güneşimizdekinden 1700 kat daha büyük yarıçapa sahip olmasıdır. Buda 1,47 mlr çapa denk geliyor. Bu nedenle saniyede 4,9 mil gibi yüksek bir hız olan roket hızında seyahet etseniz bile burdan geçmeniz neredeyse 10 yıl sürecektir. Yada kara araçlarını tercih ederseniz durmaksızın saatte 80 kilometrelik bir yolculukla 3371 yılda karşı tarafa ulaşabilirsiniz. Tabi lastiklriniz 3371 dayanırsa.
3.Gezegen 9.
Güneş sistemimizde bilinen tüm gezegenlerin ötesine seyahet edicek olsaydınız uzayda Kuiper Kuşağı olarak bilinen soğuk ve karanlık bir noktaya gelirsiniz. Gezegenlerimizin düzgün dairesel yörüngelerinin aksine Kuiper Kuşağındaki büyük cisimlerin yörüngeleri biraz yamuk gibi görünüyor. Güneşin yörüngesinde olmalarına rağmen en uzaktaki cisimlerin garip bir şekilde bir yönde sallandığını görebilirsiniz. Ancak astrofizik ilkelerine göre bu eşitsizlik imkansız olmalıdır. Bununla birlikte bilim adamları son zamanlarda ters yönde sallanan ve onları dengeleyen vebasa keşfedilmemiş bir gezegen varsa çarpık yörüngelerinin olabiliceğini öne sürdüler. Hesaplara göre bu 9.Gezegen dünyanın kütlesinin yaklaşık 10 katı olmalıydı. Büyüklüğünü göz önünde bulundurursak bu gezeni neden teleskopla henüz tespit edemeyeceğimizi merak ediyo olabilirsiniz. Ancak bu akıllara durgunluk veren yörüngesiyle açıklanabilir. Daha iyi anlamanız için Güneşimizden bilinen en uzak gezegen 2.8 mlr mil gibi şaşırtıcı uzaklıkta bulunan, her biri Güneşin etrafında dönen Neptün'dür. Ancak 9.Gezegenin yörüngesi bu mesafenin 20 katı olabilir ve Güneşin etrafında tek bir tur atması 10-20 bin yıl gibi astronomik bir zaman alıcaktır. Ancak uydulardan veya teleskoplardan gelen somut görüntüler olmadan bu hayalet gezegen tamamen teoride kalıyor.
3.Büyüleyici Süpernovalar
Hernekadar sonsuz görünselerde yıldızlarında bir ömrü vardır ve öldüklerinde gerçek bir patlamayla dağılırlar.
Bu astronomik patlamalarada Süpernovalar denilir. Süpernovalar Güneşimizin kütlesinin en az 8 katı olan ve çekirdeklerinde çok büyük bi miktarda hidrojen tüketen devasa yıldızları içerirler. Bunun ürettiği enerji yıldızın kendi devasa yerçekimi altında çökmesini önleyen yoğun dışa doğru bir basınç oluşturur. Ancak sonunda yerçekimi baskıya karşı kazanır ve yıldız kendi içine çöker. Aslında bu olaylar okadar ani oluyorki dünya kütlesinin milyon katı büyüklüğünde birşeyin sadece 15 saniyede çöküşünü görebilirsiniz.
4.Tuhaf karadelikler
Bazıı Süpernovaların kalıntıları başka bir dünyaya ait gibi görünselerde bazılarıda arkalarında kabus uyandıran birşey bırakabilirler. Devasa patlamış yıldızlardan geriğe kalan yıldız çekirdekleri artık yerçekimlerine karşı gelen ısı basıncının dış kuvvetine sahip diyilse ozaman çekirdek kendi üzerine çöker. Bu imkansız sondaj olayı karadelik olarak bildiğimiz şeydir.
Ancak bu bir binanın çöküşünü izlemekle aynı şey değildir çünki yıldız kendi içine çökerken hızla küçülen yüzeyi olay ufku denilen noktaya yaklaşır. Bu çöken yıldızın yerçekiminden kaçmak için gereken hız ışık hızının aşıldığı eşiktir. Yani saniyede 186 bin milin altına seyahet eden herşeyin bu sürekli çöken yerçekimi kuyusu tarafından sürüklenip tükeldiği anlamına gelir. Işık olmadan etrafındaki zaman yavaşlar. Yani bu sonsuza kada çöken, zamanda sonsuzadek donmuş bir cisim olduğu anlamına gelir. Peki tam olarak neye benziyorlar? Muhtemelen karadeliklerin gezegen büyüklüğündeki boşluklar olarak tatmin edildiği filmler görmüşsünüzdür. Ancak ya size onların bundan çok daha büyük olabileceğini söylesem. 10,4 mlr ışık yıl uzaklıkdaki Abell 85 kümesinde bulunan Ton 618 olarak bilinen karadeliğin Güneşimizin 66 mlr katı kütleye sahip olduğu hesaplanıyor.
Ve büyük kütle beraberliğinde büyük boyut gerektirir. Yani bu karadeliğin 242 mlr üzerinde bir çapa sahip olduğu anlamına geliyor. Ki buda dünyadan Güneşe olan mesafenin 2666 katıdır. Bu karadeliğin ultra kütleli karadelik katagorisine şaşmamalı. Ancak bu anlaşılmaz ölçek aklınızı karıştırdıysa boyut yelpazesinin diğer ucuna kaydırın.
Yıldızların aksine karadeliklerin nekadar küçük olabilicekleri konusunda sınır yoktur. Bununla birlikte bilim adamların bir karadeliğin var olan en küçük sıradan maddi birimi olan tek bir atom kadar küçük olabiliceğini inanıyorlar. Ama boyutun sizi aldatmasına izin vermeyin. Bu boyutda bile bir karadelik bir dağ kadar büyük kütleye sahip olucaktır. Yani diyeceğim oki karadelikten uzak dursanız iyi olur.
Başımızı yukarı kaldırdığımızda idrak edebiliceğimizden çok daha geniş, sonu olmayan bir evren görürüz. Peki bu sonsuz evren boş olabilirmi? Tabiki olamaz. Öyleki evren zar-zor kavrayabiliceğimiz inanılmaz fenomenlerle doludur. Yıldızların içindeki yıldızlar, elmasdan yapılmış gezegenler, atom büyüklüğünde karadelikle ve hatta beyaz delikler gibi şeylerin varlığını biliyormusunuz? Bugün büyük ve yıldızlı evren hakkında aklınızı başınızdan alıcak bazı bilgilerden bahsedicez. Hadi başlıyalım.
1.Güneş yanmıyor
Yakın zamanlarda güneşli bir havada dışarı çıktıysanız muhtemelen Güneş ışınlarının yüzünüzde parladığını hissetmişsinizdir. Ancak yaydığı yatsınamaz ısıya rağmen bu dev sıcak gaz topu aslında yanmıyor. Bunun nedeni yanma teriminin bir atomdaki elektronların yeniden düzenlenmesini içeren kimsayal bir reyaksiyonu ifade etmesidir. Yani elementin kendisi değişmez elektronlarının düzeni değişir. Ancak esas olarak hidrojen ve heliyum gazlarından oluşan güneşimiz nükleer fisyon adı verilen bir süreç kullanır. Buda atomların yeniden düzenlenmesi yerine elementin doğasını değiştiği anlamına gelir. Güneş hidrojeni yakmak yerine devasa miktarlarda helyum ve enerjiye dönüştürür. Öyleki Nasa'ya göre Güneş dakikada yaklaşık 300 mln ton enerji salıyor. Buda her saniye 100 mlr ton dinamit patlamasına eş değer. Ancak bu muazzam reaksiyon astronomik miktarda ısı ve basınç gerektiriyor. Tıpkı yıldız büyüklüğünde bir düdüklü tencere gibi. Bu kaptaki basıncın dünya atmosferinin 250 mlr katına eşit olması dışında çekirdeğindeki sıcaklığı 15 mln° kadar şaşırtıcı bir şekilde itiriyor. Yani Güneş yanmıyor olabilir ancak bukadar ısı üreten bir galaktik fırından uzak durmak isteyebilirsiniz.
2.Güneş sistemindeki en ağır şey
Yinelenemez yakıt kaynaklarının git gide daha fazlasını enerjiye dönüştürmesine rağmen Güneş hala Güneş sistemimizdeki en ağır şeydir. Öyleki Güneş sisteminin tüm kütlesinin 99,85'ni Güneş kendi elinde tutuyor. Karşılaşdırıldığında 8 gezegenin tümü yaklaşık 0.135'lik paya sahip. Ancak bir dakika Güneş hidrojen ve heliyum gibi gazlardan oluşmuyormuydu? Hafif dumanlar nasıl katı maddelerden daha ağır olabilirki? Peki hala bu kızgın gaz topunu oluşturan ruh kırma basıncı gasın parçacıklarının çoğunu merkezinde bir arada yoğunlaşdırıyor. Çekirdek tüm hacminin sadece 0,02'ni oluşturmasına rağmen kurşunun yaklaşık 15 katı yoğunluğa sahip. Buda Güneşin toplam kütlesinin yarısını oluşturduğu anlamına geliyor. Yani Güneş dünyanın sadece 109 katı biçime sahipken yaklaşık 333 bin kat daha ağırdır.
3.Evrendeki en büyük yıldız
İşte karşınızda insan oğlunun bildiği en büyük yıldız Uy Scuti. Scuti okadar büyükkü aşağıdaki görsel üzerinden Güneşimizle kıyasladığımızda Güneşi göremiyoruz. Çünki Güneş sadece 1 piksel boyutunda.
Peki hala bu yıldız eğer okadar büyükse nasıl oluyorda bizi kör etmiyor? Neyseki Uy Scuti Saman Yolu Galaksisinin Scut'un takım yıldızında yani Dünyadan yaklaşık 5219 ışık yılı uzaklıkta yer almaktadır. Ancak çok uzakta olmasına rağmen inanılmaz boyutu etrafını saran kümesinden farklı olmasını sağlıyor. Bunun nedeni Uy Scuti Güneşimizdekinden 1700 kat daha büyük yarıçapa sahip olmasıdır. Buda 1,47 mlr çapa denk geliyor. Bu nedenle saniyede 4,9 mil gibi yüksek bir hız olan roket hızında seyahet etseniz bile burdan geçmeniz neredeyse 10 yıl sürecektir. Yada kara araçlarını tercih ederseniz durmaksızın saatte 80 kilometrelik bir yolculukla 3371 yılda karşı tarafa ulaşabilirsiniz. Tabi lastiklriniz 3371 dayanırsa.
3.Gezegen 9.
Güneş sistemimizde bilinen tüm gezegenlerin ötesine seyahet edicek olsaydınız uzayda Kuiper Kuşağı olarak bilinen soğuk ve karanlık bir noktaya gelirsiniz. Gezegenlerimizin düzgün dairesel yörüngelerinin aksine Kuiper Kuşağındaki büyük cisimlerin yörüngeleri biraz yamuk gibi görünüyor. Güneşin yörüngesinde olmalarına rağmen en uzaktaki cisimlerin garip bir şekilde bir yönde sallandığını görebilirsiniz. Ancak astrofizik ilkelerine göre bu eşitsizlik imkansız olmalıdır. Bununla birlikte bilim adamları son zamanlarda ters yönde sallanan ve onları dengeleyen vebasa keşfedilmemiş bir gezegen varsa çarpık yörüngelerinin olabiliceğini öne sürdüler. Hesaplara göre bu 9.Gezegen dünyanın kütlesinin yaklaşık 10 katı olmalıydı. Büyüklüğünü göz önünde bulundurursak bu gezeni neden teleskopla henüz tespit edemeyeceğimizi merak ediyo olabilirsiniz. Ancak bu akıllara durgunluk veren yörüngesiyle açıklanabilir. Daha iyi anlamanız için Güneşimizden bilinen en uzak gezegen 2.8 mlr mil gibi şaşırtıcı uzaklıkta bulunan, her biri Güneşin etrafında dönen Neptün'dür. Ancak 9.Gezegenin yörüngesi bu mesafenin 20 katı olabilir ve Güneşin etrafında tek bir tur atması 10-20 bin yıl gibi astronomik bir zaman alıcaktır. Ancak uydulardan veya teleskoplardan gelen somut görüntüler olmadan bu hayalet gezegen tamamen teoride kalıyor.
3.Büyüleyici Süpernovalar
Hernekadar sonsuz görünselerde yıldızlarında bir ömrü vardır ve öldüklerinde gerçek bir patlamayla dağılırlar.
Bu astronomik patlamalarada Süpernovalar denilir. Süpernovalar Güneşimizin kütlesinin en az 8 katı olan ve çekirdeklerinde çok büyük bi miktarda hidrojen tüketen devasa yıldızları içerirler. Bunun ürettiği enerji yıldızın kendi devasa yerçekimi altında çökmesini önleyen yoğun dışa doğru bir basınç oluşturur. Ancak sonunda yerçekimi baskıya karşı kazanır ve yıldız kendi içine çöker. Aslında bu olaylar okadar ani oluyorki dünya kütlesinin milyon katı büyüklüğünde birşeyin sadece 15 saniyede çöküşünü görebilirsiniz.
4.Tuhaf karadelikler
Bazıı Süpernovaların kalıntıları başka bir dünyaya ait gibi görünselerde bazılarıda arkalarında kabus uyandıran birşey bırakabilirler. Devasa patlamış yıldızlardan geriğe kalan yıldız çekirdekleri artık yerçekimlerine karşı gelen ısı basıncının dış kuvvetine sahip diyilse ozaman çekirdek kendi üzerine çöker. Bu imkansız sondaj olayı karadelik olarak bildiğimiz şeydir.
Ancak bu bir binanın çöküşünü izlemekle aynı şey değildir çünki yıldız kendi içine çökerken hızla küçülen yüzeyi olay ufku denilen noktaya yaklaşır. Bu çöken yıldızın yerçekiminden kaçmak için gereken hız ışık hızının aşıldığı eşiktir. Yani saniyede 186 bin milin altına seyahet eden herşeyin bu sürekli çöken yerçekimi kuyusu tarafından sürüklenip tükeldiği anlamına gelir. Işık olmadan etrafındaki zaman yavaşlar. Yani bu sonsuza kada çöken, zamanda sonsuzadek donmuş bir cisim olduğu anlamına gelir. Peki tam olarak neye benziyorlar? Muhtemelen karadeliklerin gezegen büyüklüğündeki boşluklar olarak tatmin edildiği filmler görmüşsünüzdür. Ancak ya size onların bundan çok daha büyük olabileceğini söylesem. 10,4 mlr ışık yıl uzaklıkdaki Abell 85 kümesinde bulunan Ton 618 olarak bilinen karadeliğin Güneşimizin 66 mlr katı kütleye sahip olduğu hesaplanıyor.
Ve büyük kütle beraberliğinde büyük boyut gerektirir. Yani bu karadeliğin 242 mlr üzerinde bir çapa sahip olduğu anlamına geliyor. Ki buda dünyadan Güneşe olan mesafenin 2666 katıdır. Bu karadeliğin ultra kütleli karadelik katagorisine şaşmamalı. Ancak bu anlaşılmaz ölçek aklınızı karıştırdıysa boyut yelpazesinin diğer ucuna kaydırın.