- Katılım
- 3 Ocak 2025
- Mesajlar
- 673
- Elmaslar
- 352
- Puan
- 2.355
- Konum
- Amasya
- Minecraft
- Zyph0rr
Discord:
bosstrap
Son bir ayda diğer forumlarda bu fiyatlar gerçek mi diye açılmış kaç konu gördüm, saymayı bıraktım.
Açıkçası ben de aynı şoku yaşadım. Uzun süredir ertelediğim sistem yenilemesi için oturup liste çıkardım, toplamı görünce iki kere kontrol ettim çünkü bir yerde hata var sandım. Hata yoktu. Bir buçuk yıl önce topladığım sistemin neredeyse iki katı çıkmıştı, üstelik ekran kartını bir alt modele çekmiştim.
Her konuya ayrı ayrı cevap yazmaktansa hepsini tek yerde toplayayım dedim.
Açıkçası ben de aynı şoku yaşadım. Uzun süredir ertelediğim sistem yenilemesi için oturup liste çıkardım, toplamı görünce iki kere kontrol ettim çünkü bir yerde hata var sandım. Hata yoktu. Bir buçuk yıl önce topladığım sistemin neredeyse iki katı çıkmıştı, üstelik ekran kartını bir alt modele çekmiştim.
Her konuya ayrı ayrı cevap yazmaktansa hepsini tek yerde toplayayım dedim.
Önce en can alıcı kısım
Suçlu, sizin bayiniz değil. Hatta bayinin de canı sıkkın, satacak malı yok çünkü.
Olay şu: 2025'in ortalarından itibaren bütün büyük teknoloji şirketleri yapay zeka veri merkezi kurma yarışına girdi. Bu merkezlerin en aç olduğu şey de bellek.
Asıl mesele burada başlıyor. Veri merkezlerine giden HBM bellekler var ya, onlar sizin anakarta taktığınız DDR5 ile aynı fabrikada üretiliyor. Ayrı bir hat, ayrı bir tesis falan yok. İkisi de aynı silikon levhadan çıkıyor.
Üstelik HBM zahmetli iş. Kabaca söylersem, bir birim HBM üretmek üç birim DDR5 üretecek kapasiteyi yiyor.
Şimdi Samsung'un yerine kendinizi koyun. Elinizde sınırlı üretim var. Bir tarafta oyunculara satacağınız birkaç bin liralık RAM kitleri, diğer tarafta veri merkezine satacağınız ve kat kat kârlı olan HBM. Hangisini seçersiniz?
Onlar da onu seçti. Bugün DRAM üretiminin kabaca beşte biri doğrudan yapay zeka tarafına gidiyor.
Aslında bu kriz üç yıl önce ekildi
Burası genelde atlanıyor ama bence en önemli kısım.
2022-2023'te bellek piyasasında stok fazlası vardı, hatırlarsınız RAM fiyatları komikti. Üreticiler o dönem zarar ediyordu ve tipik bir refleksle yeni fabrika yatırımlarını dondurdular, kapasiteyi kıstılar. Mantıklı bir karar gibi görünüyordu.
Sonra talep patladı ve "tamam, üretimi artıralım" deme şansları olmadı. Çünkü sıfırdan bellek fabrikası kurmak iki üç yıl süren, milyarlarca dolarlık bir iş. Bugün yaşadığımız şey, o üç yıl önceki kararların faturası.
Tahminlere göre üreticiler 2027'ye kadar talebin ancak %60 kadarını karşılayabilecek. Yani mesele "bu ay stok gelmedi" meselesi değil.
Rakamlarla ne oldu
Kabaca sıralayayım:
2025 sonunda ilk zamlar raflara yansımaya başladı, kimse çok ciddiye almadı. Asıl darbe bu yılın başında geldi. 2026'nın ilk çeyreğinde tüketici RAM fiyatları %110 civarı, SSD fiyatları ise %147 civarı arttı. İkinci çeyrek daha da sertti, sözleşme fiyatlarında çeyreklik bazda %60'a varan sıçramalar oldu.
Bu çeyrekte hız biraz kesilmiş görünüyor. DRAM tarafında beklenti %13-18, NAND'de %10-15. Yavaşladı diye sevinmeyin ama. Sebebi fiyatların makullenmesi değil, insanların artık alamaması. Sektör raporları bunu alım gücünün duvara toslaması diye tarif ediyor, ki bence gayet yerinde bir tarif.
Neden ekran kartı da pahalı? Neden SSD de?
Çünkü hepsi aynı kuyudan su içiyor.
Ekran kartının üzerindeki GDDR7 bellek de aynı fabrikalardan çıkıyor. Samsung DRAM fiyatlarını %20 civarı artırınca NVIDIA bu yıl üç ayrı zam yaptı. Ocakta %10-15, mayısta ağırlıklı üst segmentte, temmuzda ise ana akım kartları da içine alan %20-30'luk bir artış. Örnek vereyim: RTX 5070 Ti'nin Çin'deki piyasa fiyatı kasım 2025'te 7.200 yuan (~1.064 dolar) civarındaydı, bu yaz 10.700 yuana (~1.581 dolar) çıktı. AMD de arkasından geldi zaten, kırmızı takıma kaçmak gibi bir seçenek de bırakmadılar.
SSD ve HDD tarafında NAND flash aynı sıkışıklığı yaşıyor, üstüne veri merkezleri arşivleme için dağ gibi depolama satın alıyor. Şu an RAM'de artış yavaşlarken disk tarafında zam devam ediyor. 1 TB'lık NVMe artık "nasılsa ucuz, atarım sepete" parçası değil.
Bu arada iş sadece bizi vurmuyor. Dell gibi hazır sistem üreticileri 32 GB RAM'li modellere 130-230 dolar, 128 GB'lı iş istasyonlarına 520-765 dolar zam yaptı. Konsol tarafında da aynı baskı var, sonuçta PlayStation'ın içinde de bellek var.
Bir de bizim kendi çarpanımız
Yukarıdakilerin hepsi dolar bazında. Bizde üstüne kur biniyor, KDV biniyor, gümrük ve lojistik biniyor.
Az konuşulan bir kalem daha var: stok yenileme maliyeti. Satıcı elindeki ürünü, yerine yenisini koyamayacağı fiyata satmak istemiyor. Bunu fırsatçılık sanıyoruz ama adamın deposu boşalınca yenisini gerçekten o fiyattan alamıyor. Bir de zam haberini duyan herkesin aynı anda koşması var. Stok eriyor, kalanın fiyatı daha da yukarı gidiyor. Klasik kısır döngü.
Ne yapmalı?
Sihirli bir çözüm yok, olsaydı ben de kendi kasama uygulardım. Ama birkaç şey söyleyebilirim.
Acil değilse beklemek hâlâ en akıllıcası. Bilgisayarınız açılıyor ve oynadığınız oyunları çeviriyorsa, komple yenileme için berbat bir dönemdeyiz.
Komple kasa yerine tek parça değiştirmeyi düşünün. Bana danışan insanların çoğunun aslında yeni sisteme değil, sadece daha iyi bir ekran kartına ihtiyacı oluyor. Eski platformda kalıp yalnızca GPU değiştirmek şu şartlarda bambaşka bir bütçe demek.
RAM'de "nasılsa ileride lazım olur" mantığını unutun. Oyun için 16 GB hâlâ iş görüyor, 32 GB fazlasıyla rahat. Yeter ki boş slotu olan bir anakart alın, ileride eklersiniz.
DDR4 ölmedi. İkinci elde hâlâ mantıklı fiyatlarla AM4 ve 12. nesil Intel sistemler dönüyor, o platformların RAM'i DDR5 kadar uçmadı. "Eski platform" diye burun kıvırmayın, bu ortamda fiyat/performans oradan geliyor.
İkinci ele ben genelde sıcak bakarım, bu sefer o kadar değil. Sıfır fiyatları tırmandıkça ikinci el de peşinden gidiyor. Ucuza kaparım diye girerseniz hayal kırıklığına uğrayabilirsiniz. Test etmeden de para vermeyin, özellikle garantisi bitmiş kartlarda.
Depolamada da baştan büyüğe kaçmayın. 1 TB ile başlayıp sonra ikinci diski eklemek, bugün 2 TB'a tek seferde para yatırmaktan daha az acıtıyor.
Ne zaman düzelir?
Buradan sonrası tahmin. Size net tarih veren birini görürseniz de pek güvenmeyin.
Genel beklenti şu: fiyatlar ancak yeni bellek fabrikaları devreye girip arz açığı kapandığında normale döner, o da 2027-2028 gibi bir aralığa denk geliyor. Yapay zeka yatırımları hız keserse süre kısalabilir. Şu an öyle bir işaret göremiyorum açıkçası.
Yani arkadaşıma söylediğim şeyi buraya da yazayım: ne bayi seni kandırıyor, ne de sen alım için geç kaldın. Aynı bellek çipi için biz oyuncularla milyar dolarlık veri merkezleri yarışıyor. Onların bütçesi bizimkinden biraz daha derin, hepsi bu.
Bütçesini yazıp öneri isteyen olursa aşağıya bıraksın, elimden geldiğince bakarım.