-de sorunu ve -de ekindeki farklılıklar.

Selamlar millet! Umarım üstte gördüğünüz Atatürk resmini siyaset yapıp konumu saptırmazsınız ve bundan sonra bu kurala uyarsınız :) Unutmayın; bu konu Güzel Türkçe'miz etkinliği için ve insanların hatası için açılmıştır. Bildiğiniz üzere ortaokul 5. sınıf veya üstünde bir sınıfta olan herhangi bir kişi kesinlikle -de eki hakkındaki kuralları Türkçe dersinde görmüştür.
Bu -de ekinin kullanım yerleri 2'ye ayrılır;
1- Bağlaç olan -de
2- Bulunma hal eki -de
Ülkemizde birçok kişi (veliler dahil) bu yazılış kurallarına uymuyor. Örnek verecek olursak:
"Alide bizimle gelecekmiş." cümlesinde bağlaç olsa bile birleşik yazılmış.
Şimdi bu kurallara değinelim.
1) Bağlaç Olan -De:

• Her zaman diğer kelimelerden ayrı yazılır. Cümleden çıkarıldığı zaman cümlenin anlamı bozulmaz. De bağlacının “e” ünlüsü önceki kelimenin son ünlüsüne uyum sağlayarak “da” şeklinde de kullanılabilir. De bağlacı yerine “dahi” veya “bile” kullanılabilir.
• Ek olan bir şey için anlamı bozmadan dahil olması durumunu belirtir. Örnek: "Sen de, ben de sinemaya gitmek istemiştik."
• Ya sözüyle birlikte kullanılan "da" ayrı yazılır: ya da
  
• Ayrı yazılan da / de hiçbir zaman ta / te biçiminde yazılmaz: "Ölüp te sizden kurtulsam."
  
• Da / de bağlacını kendisinden önceki kelimeden kesme ile ayırmak yanlıştır: "Ali'de bizle geliyor mu?"
  
• Kendisinden önceki kelimenin son ünlüsüne bağlı olarak büyük ünlü uyumuna uyar: "Mahalleli de bu duruma sinirli." - "Oğlu da bizimle geldi."

Örnek: "Aliyle de giderken aynı sorunu yaşadık."

2) Bulunma Hal Eki:

• Bulunma durumu eki getirildiği kelimeye bitişik yazılır. Çıkarıldığında kelimede anlam bozulur.
  
• Herhangi bir cismin herhangi bir yer, olay veya durumda bulunduğunu belirtir.
• Ünsüz benzeşmesine uyarak –da, -ta, -te şeklinde de kullanılır.
• Eylemin yapıldığı yeri, nesneyi ya da soyut kavramı bildirir.
• Genellikle “kimde, nede, nerede” sorularına cevap vererek dolaylı tümleç olur.

Örnek: "Kalemliğimde her çeşit silgi var."

Kaynakça: , Türkçe öğretmenim ve defterime aldığım notlar.

Herkesin sıkıntısı bu olmalı. Sınavlarda kompozisyon veriliyor ve öğrenci yanlış yazdı, tak sıfır! Bilgilendirme için teşekkürler <3

-da ve -de eki yüzünden kaç sınavdan düşük almıştım :pardon:

Anlatım güzel fakat sonda konunun özetini yapabilirdin. "Özetle: Bağlaç ve ekin yazımını anlamak için şu yöntemi uygulayabilirsiniz..." tarzı bir şey. Yazıyı baştan sona okusalarda anlamayacaklar olabilir. O yüzden yalın ve kısa bir anlatım daha iş görür düşüncesindeyim.

admiraldus' Alıntı:

Anlatım güzel fakat sonda konunun özetini yapabilirdin. "Özetle: Bağlaç ve ekin yazımını anlamak için şu yöntemi uygulayabilirsiniz..." tarzı bir şey. Yazıyı baştan sona okusalarda anlamayacaklar olabilir. O yüzden yalın ve kısa bir anlatım daha iş görür düşüncesindeyim.

Genişletmek için tıkla ...

Aslında insanların anlaması için sadece "Her zaman diğer kelimelerden ayrı yazılır. Cümleden çıkarıldığı zaman cümlenin anlamı bozulmaz." cümlelerini okumaları bence yeterli.

Joka' Alıntı:

Aslında insanların anlaması için sadece "Her zaman diğer kelimelerden ayrı yazılır. Cümleden çıkarıldığı zaman cümlenin anlamı bozulmaz." cümlelerini okumaları bence yeterli.

Genişletmek için tıkla ...

Ben de ondan bahsediyorum. Açıkçası bu şekilde anlatılması akılda daha kalıcı oluyor. 1 cümle ile anlanabilecek olayı hâlâ yanlış yazanların olması açıkçası üzücü bir durum. Gayet basit bir şey.

Öncelikle eline sağlık buna kesinlikle bir şey diyemem ama neden bu kadar uzun. -ki ekinde daha çok hata yapılıyor :D -de / -da eklerini kısaca:
"Dahi, anlamı varsa ayrı yoksa birleşik yazılır."
Örnek: Eyaletlerde de seyahat özgürlüğü varmış.
Örnek: Eyaletlerde toplu taşıma kuralları artmış.

yaw ayrı bıraksak ne farkı var boş işler de diye okuyoruz zaten

Beyaz Anka Kuşu' Alıntı:

yaw ayrı bıraksak ne farkı var boş işler de diye okuyoruz zaten

Genişletmek için tıkla ...

O boş iş dediğin şey resmiyete gelince en ufak hatada seni saf dışı bırakabiliyor ;)