Tanıtım 1988'da Başlayan ve Bu Güne Kadar Giden Hak Davamız - Karabağ Savaşı

[Eratonos]

Yıl 1988-1890 Savaş Nasıl Başladı?

1988 yılında ASSC(Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti)'ne bağlı olan Dağlık Karabağ Özerk Oblastı'nı kendisine bağlanmasını isteyen ESSC(Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti)'in bu isteğini Azerbaycan Türkleri asla kabul etmeyeceklerini söylerler ve karşı durma Sovyetler Birliği'nin dağılması ve parçalanması sonucunda karşı durma bir savaşa çevrilmiştir. Tabii buna savaş denebilirsen. 1988 yılının Şubat aylarında başlayan bu soykırıma Bakü, Sumqayıt ve Kirovabad gibi pogromlar bunu: "Hocalı", "Malıbeyli ve Kuşçular" ve "Maragha" gibi isimlerle katliam adlandırılmıştır. Azerbaycan Türklerinin Ermenilerin bu isteği karşısında 17 Kasım 1988 yılında Lenin abidesinin önüne gelerek Meydan Harekatı düzenlemiştiler işte o gün Azerbaycan tarihinde Milli Canlanma günü olarak anılmıştır. Toplaşan insanların bir kısmını üstteki resimde açıkça görebilirsiniz. Bu dönemde Azerbaycan Türklerini çok sıkıştırılmış, işkenceler edilmiştir. Bu nedenle de çoğu Azerbaycan Türkü mecburen kendi topraklarından çök etme zorunluluğunda kalmıştır. Ermenistan ise bu sırada toprakların bir kısmında çoğunluklu yaşayan Ermenilere seslenmiş ve bağımsızlık kararı almıştır. Ermenista'nın yaptığı bu olaydan sonra onlara 40.000 kişi katılmıştır. Ermenistan ise bu kişileri kullanarak Karabağa saldırmış ve savaşlar sıcak halini almıştır.

Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği Dağılmadan Önce​

Bu olaylardan biraz önceki zamanlarda Karabağ Milli Konseyi Dağlık Karabağın ESSC(Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti)'ne verilmesi için talep de bulunmuştur fakat burada bir şeyi hatırlatmak isterim ki, Karabağ Milli Konseyinin toplam 8 üyesi vardı ve bu üyelerin 7'si Ermeni 1 kişi ise Azerbaycanlıydı. Bu talebin 2 gün sonrasında 22 Şubat 1988'de Sovyetler Birliği Komünist Partisi'nin yerel merkezlerini kuşatarak, Azerbaycan Hankendi'nde Azerbaycanlıların öldürüldüğüne dair bilgi istemiş ama bilgiyi yetersiz bulunca Azerbaycan kalabağı Karabağa doğru yürümeye başlamışlardı. Yetkililer yaklaşık 1.000 polisiyle yürüyüşü durdurmuş ve Askeran bölgesinde 2 Azerbaycanlı ve 50 Ermeni köylüsü öldürülmüştür ayrıca belirsiz sayıda Azerbaycanlı ve polisler yaralanmıştır. Bir iddiaya göre 27 Şubat 1988 yılında Azerbaycan'da Sumqayıt Pogromunda bir gurup Azerbaycanlı Ermenilerin bulunduğu her sokağa, her binaya girerek Ermenilere saldırmışlar ama ve lakin son zamanlarda yapılmış araştırmalar sonrası ortaya çıkmıştır ki, bu saldırıları yapan Azerbaycanlılar değil dahili özgürlük antlaşmalarını desteklenmeyen Ermenilere diğer Ermeniler tarafından saldırılmış. Diğer bir Ermeni iddiasına göre 1988 yılının Kasım ayında önceki ismiyle Kirovabat şimdi ki ismi ile Gence kentinde Azerbaycanlılar tarafından işlenen ve Ermenistan sakinlerini hedef alan pogrom yaratılmıştır. Lakin halen herhangi bir ölüm tespit edilmemiştir.

• Kugark Katliamı​

Arif Yunusof'un yazdıklarına dayanarak bunları size söyleyeceğim: 1988 yılının Kasım ayında Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin Kugark kasabasında meydana gelen ve Azerbaycanlılara karşı/yönelik katliam yaratmışlardır. Bu katliamda 21 Azerbaycanlı öldürülmüş, bunlardan 15'i sırayla yandırılmıştır. 12'si Barkan'da yaşayan Azerbaycanlılardır.

• Bakü Katliamı

1990 13-20 Ocak tarihleri arasında Bakü'de yaşayan Ermenilere Azerbaycanlılar tarafından pogrom gerçekleştirilmiştir. Bu olayın ardından 48 veya 66 kişi öldürülmüştür.

• Kara Ocak

1990'cı yılının Ocak ayında Bakü'de Ermenilere ve onların Karabağ da yaptıkları tecavüzlere sessiz kalan Sovyet Birliğine karşı halk itirazlar yapmışlardı. Bunun üzerine ise Gorbaçov bu itirazı olağanüstü ilan etmiş ve itirazı durdurmak için MVD birliğini halkın üzerine göndermişti. Verilen çoğu kaynağa göre bu birliğin çoğunluğunu ermeni kökenli askerler yer alıyordu. Bununla da sokağa çıkma yasağı gelir ve askerler ile Azerbaycan Halk Cephesi halkı arasında çatışmalar yaygın olmaya başladı. Bundan sonra başka bir olayda binlerce Azerbaycanlı ve 8 MVD askeri ölmüştür.

Yıl 1991-1994 İşgal Dönemi Başladı!

• Koltso Harekatı

1991 yılının 30 Nisan ve 15 Mayıs tarihleri arasında, Sovyetler Birliği ve Savunma Bakanlığı, Dağlık Karabağ Özerk Oblastının Şaumyan ilinde Koltso Harekatı kod adını kullanarak MVD birlikleri ve OMON yani (Özel Polisleri) ekiplerini kullanıp ve sözde resmi olarak "pasaport kontrol işlemi" gerekçesini göstererek, Dağlık Karabağ'daki yasadışı Ermeni milis müfrezelerini sözde silahsızlandırmayı amaçlamıştır ama dediğim gibi bu sözde olmuştur bu isim veya harekat altında Sovyet Askerleri ve ağırlıklı olarak Azerbaycan'lıların bulunduğu OMON yani (Özel Polisleri) ve ordu birlikleri, Şaumyan'daki Ermenilerle meskun 24 köyü zorla boşalttırmıştır.

Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği Dağıldıktan Sonra
​

• Hocalı Katliamı​

Yıl 1992, 25 Şubat tarihinde Hocalı kentinde, "Memorial" (Anıt) isimli İnsan Hakları Savunma Bakanlığı Merkezi ve İnsan Hakları İzleme Örgütü'ne göre Sovyet Birliği ordusuna bağlı 366-cı Motorize Piyade Alayının desteğindeki Ermenistan Silahlı Kuvvetleri tarafından Azerbaycanlı sivilleri öldürülmüşlerdir. Toplamda 10.000 nüfuslu Hocalıda bu katliam sırasında 3.000 Azerbaycanlı olduğu söylenmektedir. Verilen resmi rakam 613 olsa da gazetelerde bu rakam 1.300'e çıkmaktadır. Yapmış oldukları bu katliamda kadın, çocuk, yaşlı demeden herkesi katlettiler. Katliamın sonucunda 700'den fazla çocuk ebeveynlerini kaybetmiş, 1.000 üzerinde yaralı vardı. Bunlara şahit olan bir gazeteci:

Dağlık Karabağ'ın Hocalı kentinin yıkışını bir gün boyunca yaşadım. Görüntüleri belgeledim ve video çekimleriyle bir günde 1.300 Azerbaycan Türk'ünün Ermeni askerlinin öldürülüşünü bütün dünyaya duyurdum. Hocalı katliamı anlatılamayacak bir vahşetti. Azerbaycan Cumhurbaşkanı Ayaz Mütellibov, olayı dört gün boyunca kamuoyundan gizlemeye çalıştır. Tüm Azerbaycan şok olmuştu. Ermeni mermilerinden kurtulmayı kişiler/insanlar karlı dağlarda tipi altında Ağdam'a gelmeyi başardıkların'da çoğunun ayakları donmuştu. Bazı kişilerin ayakları ise kangrenden dolayı kesilmişti. Ermeniler vahşetin her türlüsünü sanki örnek olsun diye yapmışlardı. Yaşlı kişilerin/insanların yüzlerini jiletlerle doğranmış, genç kadınların göğüslerini peynir gibi kesilmiş, bebeklerin kafa derilerini yüzülmüştü. Hocalı ile Ağdam arasındaki 12km orman boyunca cesetler dizilmişlerdi.

Bunları söyledi. Okurken ve resimlerden görürken bile insana çok ağır geliyor değil mi? siz orda bunu yaşayan çocukların yerine koyun kendinizi.

---

• Ağdaban'a saldırı

Azerbaycan Savunma Bakanlığının verdiği bir açıklamaya göre 1992 yılının 8 Nisan tarihinde Kelbecer Rayonu'nun Ağdaban köyünde Ermeniler tarafından yapılan saldırıda 21 Azerbaycanlı sivil öldürülmüş ve 60 kişi civarlarında yaralananlar var. Başka bir kaynakta ise bu 99 Azerbaycan sivilin öldürüldüğü, 140 kişinin yaralandığı söyleniyor.

---

• Şuşa Muharebesi

Yıl 1992, 8 Mayıs tarihinde Ermeni Kuvvetleri Karabağ'ın Şuşa kasabasına toplam 1.000 asker ile gelmiş ve savaş çıkmıştır. Burada bunu belirtmek istiyorum ki, Şuşa da baş veren bu savaşta Azerbaycan askerlerinde 5 kişiye 1 silah düşerdi orada savaşan bir Azerbaycanlı bunu demişti "Biz yanımızda ki, kişinin Ermeni'nin bir askerini öldürmesini bekliyorduk ki, gidip onun silahını alalım". Bu savaşta 1860 Azerbaycanlı yaralanmış, 480 kişi helak olmuş, 22.00 kişi topraklarından kovulmuş, 68 kişi ise esir alınmıştı. Bu savaş tam olarak 2 gün sürmüştür.

---

• Ebulfez Elçibey'in Cumhurbaşkanı Olarak Gelmesi

Yıl 1992, 1 Haziran tarihinde Ebulfez Elçibey Azerbaycan Cumhurbaşkanı olarak seçilmiştir. Gelişiyle birlikte Azerbaycan Silahlı Kuvvetlerini taarruza başlatmıştır. Böylece Azerbaycan Ordusu 12 Haziran'da Asgeran, 7 Temmuz'da ise Akdere'ni Ermenilerden geri almayı başarmıştır.

Ebulfez Kadirgulu oğlu Aliyev 24 Haziran 1938 yılında Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyetinin Nahçıvan kentinin Keleki köyünde doğdu. Babası 2. Dünya Savaşına Katılmış ve kendisinde bir haber gelmemiştir. Okulunu çok zor şartlarda bitirmiştir. Kendisi 22 Ağustos ayının 2000 yılında 62 yaşında Türkiye'nin Başkenti olan Ankara'da vefat etmiştir.

---

• Kelbecer Muharebesi

Yıl 1993, Şubat ayı tarihinde Ermeni güçleri Şaumyan'ı yani Asgeran'ı geri almaları sunucunda Elçibey cephedeki başarısızlığından dolayı o yıllarda Azerbaycan Başkanı olan Siyasetçisi Komutan Süret Hüseynov'u hükumetten kovmuştur. Ardından Yerli Ermeni güçleri 27 Mart ve 5 Nisan arasındaki tarihinde Kelbecer Rayonu'nu ele geçirmişlerdir. Bu saldırı üzerine 30 Nisan'da Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi 822 sayılı karar almış ve Ermenistan'a Kelbeceri ve son dönemde işgal ettikleri topraklardan geriye çekilmesi için uyarıda bulunmuştur.

---

Yıl 1993-1994 Taarruzlar Başladığı Dönem
​

• 1993 Yay Taarruzları​

Haziran ayının 4'ü Gence'de Süret Hüseynov, Elçibey'ine karşı isyan başlatmıştır. Bu isyan Haziran ayının 15'e kadar gitmiş, bu tarihte ise Heydar Aliyev Azerbaycan Meclisi sözcüsü olduktan 3 gün sonra yani Haziran ayının 18'i Elçibey'i Bakü'den kaçmıştır. Haziran ayının 24'ü Heydar Aliyev'e cumhurbaşkanlığının olağanüstü yetkisi verilmiş ve Süret Hüseynov geri eski başkanlığına getirilmiştir. Böylelikle ülke içerisindeki siyasi sıkıntılar neticesinde askerler mağlup olmuş ve Haziran ayının 28'de Ağdere Rayonu, Temmuz ayının 23'de ise Ağdam'ı işgal ederek ele geçirmişlerdir. Ermenilerin bu yaptıklarının ardında Temmuz ayının 29'u Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin 853 sayılı kararını alıp Ermenistana Ağdamı ve son günlerde işgal ettiği diğer toprakları geri vermesi için uyarıldı ama Ermenistan Ağustos ayının 23'ü Füzulini, Ağustos ayının 26'ı Cebrail'i ve Ekim ayının 30'u Kubatlı'nı işgal ederek ele geçirmiştir.

---

• 1993 Güz Taarruzları

Ekim ayının 14'ünde Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi 874 sayılı kararını alıp Ermenilere işgal etikleri toprakları geri vermesi için ayrıntılı bir takvim vermiştir. Lakin Ermeniler yine kuralları çiğneyerek Ekim ayının sonlarında Zengilan ilçesini ve Goradiz kasabasını işgal etmiştir. Ermenilerin bu yaptıkları olaylardan sonra Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi Kasım ayının 12'de 884 sayılı kuralına dayanarak Ermenistan'ı kınamıştır.

---

• 1993-1994 Kış Taarruzları

Yıl 1993 Aralık ayında Azerbaycan Silahları Kuvvetleri Karabağ'ın bütün cephelerinde süpriz insan dalgası hücum taktiğiyle baskın yapmıştır. İlk aşamalarda Ermenilerin güney ve kuzey cephesinde ki, mevkileri ezmiştirler. Lakin iki aylık kış taarruzları istenilen gibi başarılı olmamıştır ve Azerbaycan'ın 5.000-8.000 askeri şehit olmuştur.

---

Ateşkes ve Ateşkes Sonrası Savaşlar
​

Yıl 1993, Aralık aylarında Azerbaycan Silahlı Kuvvetlerinin yaptıkları süpriz baskındaki, olumsuz durumdan sonra Haydar Aliyev Rusyanın Dış İşler Bakanlığı ile konuşmalara başlamış ve Mayıs ayının 16'da Moskova'da Azerbaycan Cumhuriyeti ve Ermenistan Cumhuriyeti'nin Savunma Bakanlığı ile Dağlık Karabağ Savunma Ordusu'nun başkumandanı tarafından imzalanmış ve Ateşkes bağlanmıştır. Lakin anlaşmaya bakmayarak yine de Azerbaycan'la Ermenistan arasında çatışmalar baş vermiştir. Bunların en büyüğü 2008 yılında Ermenistan tarafından yapılmış ve 2-3 saatlik atışların ardından Ermenistan bazı bölgeleri kontrol altına alsa da Azerbaycan geri kendi kontrolü altında almayı başarmıştır.

---

Yıl 1993-1994 Silahlı Güçler
​

Taraf​	Askeri Personel​	Top​	Tank​	Zırhlı Personel Taşıyıcı​	Zırhlı Muharebe Aracı​	Savaş Uçağı​
Dağlık Karabağ​	20.000​	16​	13​	120​	Yok​	Yok​
Ermenistan​	20.000​	170​	160​	240​	200​	Yok​
Azerbaycan​	42.000​	30​	21​	39​	12​	3​

---

Yıl 2020 Temmuz Ayı
​

• 12 Temmuz​

12 Temmuz'da Ermenistan Dağlık Karabağ arazisinden Azerbaycan'ın cepheden hayli uzak olan Tovuz bölgesine gece saatlerinde top atışları yapmış ve üç sivil halkını öldürmüş, dört kişi ise yaralanmıştır.

1. Çavuş Sadigov Vugar Latif oğlu
2. Baş asker Memmedov Elşad Donmaz oğlu
3. Dashdamirov Hayyam Mahammad oğlu

Azerbaycan tarafı bu atışlara sessiz kalmamış ve Ermenistan tarafının silahlı kuvvetlerine sarsıcı darbeler indirmiştir.

---

• 14 Temmuz

Ermenistan yaptıkları olaylardan ve aldıkları cevaplardan kendilerine ders almamış ve gece saatlerinde yine Azerbaycan'ın sivil halkına ve evlerini top atışları yapmışlardır. Ayrıca bu olayların yanında o gece Azerbaycan tarafı yeddi şehit vermiştir.

Rütbesi​	Soyad Ad​	Baba Adı​
General Mayor​	Hashimov Polad​	İsrayıl​
Palkovnik​	Mirzayev Ilgar​	Anzor​
Mayor​	Ahmadov Namig​	Hajan​
Mayor​	Novruzov Anar​	Gülverdi​
Gizir​	Zeynali Ilgar​	Ayaz​
Gizir​	Babayev Yaşar​	Vasif​
Mahe​	Mustafazadə Elçin​	Arif​

---

• 15 Temmuz

Bu tarihte Azerbaycan tarafından yapılmış olan geri püskürtme operasyonlarından sonra Ermenistan Dağlık Karabağ Arazisindeki cephe ise sınıra yakın olan tüm köydeki vatandaşlarını oradan çıkartmış ve köyü acilen boşaltmıştır. Bununla yana dün akşam Azerbaycan halkının askerlerini desteklemek adında dışarıya akışmıştır. Bu olaydan dolayı Azerbaycan Cumhuriyetinin Devlet Başkanı İlham Aliyev vatandaşlarının bu yaptıklarını alkışladığı söyleyerek teşekkür etti ve ayrıca şehitleri içinde kanlarının yerde kalmayacağını söylemiştir.

---

• 16 Temmuz

Sabah saatlerinde Ermenistan tarafından başlatılan çatışmada Azerbaycan tarafından İsmayılov Nazim Afkan oğlu askeri şehit olmuştur. Ermenistan'ın bu yaptıkları saldırıya cevap olarak Azerbaycan ordusu Ermenistan'ın 20 askerini, 1 zırhlı askerini, 1 adet radyo-elektron muharebe aracını, savaş birliklerini ve destek birliklerini doğru ve isabetli atışlarıyla mahvedilmiştir. Bunları duyan Ermenistan halkı askerlerinin Dağlık Karabağ bölgesinde ölmelerini istememiş ve isyana kalkmıştır, birde bunun üzerine Ermenistan'ın Dış İşler Bakanlığının Sözcüsü sosyal medya hesabında askerler kayıplarının çok olduğunu, kana ihtiyaçlarının olduğunu ve annelere seslenerek çocuklarını göndermemesini rica etti ama bu gönderiyi kısa süre sonra kaldırmıştır.

---

• 17 Temmuz

Ermenistan tarafı uzun zaman sonra kaybettiği askerlerini miktarını açıklayarak 4 askerinin öldüğünü ve 36 askerinin ise yaraladığını açıkladı ama Azerbaycan'ın Savunma Bakanlığını açıkladığı sayısı ise Ermenistan tarafının 100'e yakın askeri öldürülmüştür.

---

• 18 Temmuz

Azerbaycan Savunma Bakanlığının açıkladığı bilgiye göre Temmuz ayının 13'den 17'dek olan süreçte savaşa katılmak için toplam 7.000 mektup gelmiştir. Ayrıca bu tarihte yeniden Ermenistan tarafı Tovuz bölgesine'deki, sivil halkın evlerini top atışlarıyla isabet almıştır ve bu atışların sonucunda 75 yaşlı Azerbaycan vatandaşı ölmüştür ve bu tarihte Ermenistan'ın neden her topu Tovuz'u isabet ettiğini yine bu bölgeden geçen ve Azerbaycan, Gürcistan ve Türkiye doğal gaz ve petrol borularını patlak olduğunu söylemişlerdi.

---

• 19 Temmuz

Azerbaycan Cumhuriyetinin Devlet Başkanı İlham Aliyev daha önceki tarihlerde ilan ettiği kısmen seferberlikte Azerbaycan Cumhuriyetinde 55.130 bin kişi katılmıştır. Bu tarihte sonuç olarak Ermenistan'ın Başbakanı Nikol Vovayi Paşinyan çıkış yaparak bu savaşta Azerbaycan'a karşı kaybettiklerini açıkladı.

---

2 Ay Sonra Çatışmadan Muharebeye Giden Yol
​

• 19 Eylül​

Bu tarihte Ermenistan'ın Silahlı Kuvvetleri, Azerbaycan'ın farlı bölgelerinde ki, cephe bölgelerini büyük kalibreli makineli tüfekler ve keskin nişancı tüfeklerini kullanarak ateş edilmiştir ve kendi arazisinden Azerbaycan'ın Tovuz ilçesinin Ağdam, Ağbulak ve Munjuglu köylerine ateş etmiştir. Ayrıca işgal altında olan Tartar ilçesinin Goyarkh ve Çilaburt köyünden, Ağdam ilçesinin Şıklar, Yusifcanlı ve Marzili köyünden, Füzuli ilçesinin Garakhanbeyli ve Horadiz köyünden yakınlığında, ayrıca Goranboy, Tatar, Ağdam ve Hocavend ilçelerinde ki, isimsiz yükseklilerde yerleşen pozisyonlardan Azerbaycan ordusunun pozisyonlarına doğru ateş edilmiştir.

---

• 20 Eylül

Ermenistan tarafı bu tarihte Azerbaycan'ın Tovuz ilçesine Alibeyli, Ağdam ve Munjuglu köylerine ateş etmiştirler. Ayrıca Tartar ilçesindeki işgal altında olan Chilaburt köyünden, Ağdam ilçesinin Yusifcanlı köyünden, Füzuli ilçesinin Aşağı Seyidahmedli köylerinin yakınlığında, ayrıca Goranboy ve Tatar ilçeleri arazisinde ki, isimsiz yüksekliklerde yerleşen pozisyonlardan Azerbaycan ordusunun pozisyonlarına doğru ateş edilmiştir.

---

• 21 Eylül

Bu tarihte yine Ermenistan tarafı Tovuz ilçesine bağlı Alibeyli, Ağdam, Kökhanebi ve Asrik Cırdakhan köylerindeki Azerbaycan mevzilerine ateş edilmiştir. Azerbaycan ordusu işgal altındaki Hocavend ilçesine bağlı olan Yusifcanlı, Marzili ve Kuropatkino, Füzuli ilçesine bağlı olan Garakhanbeyli, Kürtler, Horadiz köylerine yakın bögelerden ve Tatar, Ağdam ve Hocavend bölgelerinin isimsiz yüksekliklerinden ateş edilmiştir.

---

• 22 Eylül

Ermenistan tarafı bu tarihte Tovuz ilçesine bağlı Alibeyli, Ağdam ve Ağbulağ köylerinde, Chambarak bölgesinin isimsiz yüksekliklerindeki, Gedebey bölgesinin isimsiz yüksekliklerindeki Azerbaycan mevzilerini ateş edilmiştir. Azerbaycan ordusunun mevzileri, işgal altındaki Ağdam ilçesine bağlı Goyarkh, Çilaburt, Yusifnanlı, Fuzuli yöresinin Kürtleri Aşağı Şeyidahmedli köylerine yakın mevzilerden, Goranboy, Tatar, Ağdam ve Hocavend bölgelerinin isimsiz yüksekliklerinden ateş edilmiştir.

---

• 23 Eylül

Bu tarihte Ermenistan tarafı Azerbaycan'ın Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti'nin Sharur ilçesine bağlı Günnut köyünde, Tovuz yöresine bağlı Hacallı, Ağdam, Kokhanebi, Ağbulag ve Münjuglu köylerinde, Yegegnadzor bölgesinin isimsiz yüksekliklerindeki mevzilerine ateş edilmiştir. Azerbaycan ordusu işgal altındaki Çilaburt, Yusifcanı ve Göyark, Fuzuli yöresine bağlı Horadiz, Ağdam ilçesine bağlı Marzili köylerinin yanında, Goranboy, Tatar, Ağdam ve Hocavend bölgelerinin isimsiz yüksekliklerinden ateş edilmiştir.

---

• 24 Eylül

Ermenistan tarafı bu tarihte Tovuz yöresinin Alibeyli, Ağdam ve Kokhanebi köylerindeki mevzilerine ateş edilmiştir. Azerbaycan ordusu işgal altında olan Ağdam ilçesi Göyarkh, Yusifcanlı, Marzili, Garakanbeyli, Aşağı Seyidahmedli, Gorgan, Kürtler, Horadiz, Mehdili köylerinin yanı sıra Goranboy, Tatar, Ağdam ve Fuzuli bölgelerinin isimsiz yüksekliklerinden ateş edilmiştir.

---

• 25 Eylül

Bu tarihte Ermenistan tarafı Azerbaycan'ın Tovuz yöresine bağlı Hacallı, Alibeyli, Ağdam, Kökhanebi, Asrik Cırdakhan, Ağbulağ ve Münjuglu köyleri, Chambarak ilçesine bağlı Cil köyü, Gedebey bölgesinin Garaveliler köyü ve isimsiz yüksekliklerdeki Azerbaycan'ın mevzilerine ateş edilmiştir. Azerbaycan'ın ordusunun mevzileri, Cabrayil ilinin işgal altındaki Çilaburt, Garakhanbeyli, Kurdlar, Horadiz, Mehdili köylerinin yanı sıra Goranboy, Tatar, Ağdam, Hocavend ve Fuzuli bölgelerinin isimsiz yüksekliklerinden ateş edilmiştir.

---

• 26 Eylül

Ermenistan tarafı bu tarihte Tovuz yöresine bağlı Hacallı, Alibeyli, Ağdam, Kökhanebi, Asrik Cırdakhan, Ağbulağ ve Münjuglu köylerinde, Chambarak ilçesine bağlı Cil köyünde, Gedebey bölgesinin isimsiz yüksekliklerindeki Azerbaycan mevzilerine ateş edilmiştir. Azerbaycan ordusu Fuzuli ilçesine bağlı Novruzlu, Yusifcanlı, Marzili, Garakhanbeyli, Horadiz köyleri yakınlarında bulunan mevziler ile Goranboy ve Tatar bölgelerinin isimsiz yüksekliklerinden ateş edilmiştir.

---

Muharebenin Başlaması
​

• 27 Eylül

Ermeniler bu süreçler içerisinde yaptıkları saldırılara Azerbaycan tarafında sesiz kalmamış, ama bu gün ise karşı atağı başlatmıştır. Böylece ilk günün öğlen saatlerinde Ermenistan tarafının Dağlık Karabağ'da yerleşen 12 adet OSA uçaksavar füzesi sistemi imha edildi ve Ermenler'in yalan haberleri yaymalarını engellemek için Azerbaycan'da internete kısıtlamalar getirilmiştir bu kısıtlamalar sosyal medya alanlarını kapsıyordu. Ermenistan tarafı sonunda resmi olarak 5 askerinin öldürüldüğü söylese de bunun yalan olduğu herkes aydın olmuştu. Savaşın başlamasına kıvılcımları veren geçen yılda Hankendin'de "Karabağ Ermenistan ve nokta" demesi ve son zamanlarda yapmış olduğu bu top atışları olmuştur. Aynı günde Ermenistan'ın Başbakanı Nikol Vovayi Paşinyan seferberlik ilan etti. Azerbaycan ordusunun yapmış olduğu bu karşı atağı sayesin de muharebenin ilk günü Füzuli ilçesine bağlı olan Aşağı Abdülrahmanlı köyünü işgalden kurtulmuştur. Öğlen saatlerinde gelen yeni habere göre Murov zirvesi'de azat edilmiştir. Ermenistan tarafı ise buna karşılık akşam saatlerinde Azerbaycan'ın Dağlık Karabağ sınırlaındaki farklı-farklı bölgelerinde yaşayan sivil insanları roket ve top atışlarına tuttu.

---

• 28 Eylül

Azerbaycan'ın Savunma Bakanlığı Talış köyü etrafında ki, bazı yükseklikler düşmenden temizlendiğini söyledi. Ermeniler ise yine her zaman ki, gibi sivil halkı roketler ve toplarla ateşe tutuyordu. Ermenistan Dünya Muharebe Kanunlarını bozarak hem sivil halkı öldürüyordu hem de Tartar'da ki, ambulansı vurdu. Ermenistan savaş sırasında kimler kaçmak isterlerse vurulmasını emretti. Azerbaycan ordusu Ağdara istikametinde Albay Nikolai Mikaelovich Aykyan (Doğrum Tarihi: 1972 olan) ve Özel Tugay komutanı Yarbay Vardanyan Lernik Aregi (Doğrum Tarihi: 1978 olan) öldürüldü. Gece saatlerinde de Ermenistan tarafı 26 askerinin öldüğünü söyledi bunların arasında kadın keskin nişancılarda vardı.

---

• 29 Eylül

Azerbaycan'ın yüksek rütbeli insanları tarafından verilen bir açıklamaya göre Ermenistan'ın askerlerinin cesetlerinin dövüş meydanında kaldığını Ermenistan'ın bu cesetleri almadığını söyledi. Azerbaycan ordusunun yapmış oldukları özel operasyonlar sonucunda Ermenistan'ın askerleri Madagiz gölgesinde savaşmaktan kaçmışlardır.

---

• 30 Eylül

Azerbaycan ordusu bu tarihte Füzuli bölgesinde yerleşen karargahlarını patlatarak Ermenistan'ın generalını ve memurlarını öldürdü. Bu tarihte açıklanan bilgiye göre Ermenistan'ın 2.300 kişilik canlı kuvvesi mahvedildi. Ermenistan her zaman ki gibi Azerbaycan'ın sivil halkına top atışları yapmaya devam ediyor. Ermeni taburunun personeli savunma pozisyonlarını terk ederek kaçmaya başladılar. Azerbaycan Savunma Bakanlığının verdiği bilgilere göre düşman taburunun savaş bayrağı ve belgelerine el konuldu ve düşman personeli olan 2 kamyon imha edildi. Sizlere bu tarihte ki, Ermenistan'ın mahvedilen savaş teçhizatı listesini vereceğim:

---

• 1 Ekim

Ermenistan tarafı Azerbaycan'ın sivil halklarına top atışları yapmaya devam ediyor. Azerbaycan Savunma Bakanlığı İşgaldan kurtarılan bazı bölgelerin video görüntülerini yayımladı.

---

• 2 Ekim

Alman gazetecileri Ermenistan'ın PKK çetelerini Dağlık Karabağ alanında Azerbaycan ordusuna karşı savaştırdığını açıkladı. Azerbaycan ordusu ise Madagiz yüksekliği etrafında ki, yükseklikleri geri aldı. Açıklanan bilgiye göre Azerbaycan'ın 55 sivil halkı yaralanmış ve 19 kişi öldürülmüştür. Ermenistan tarafında askerlerin arasında çıkan kavga sonucunda askerler kendi aralarında çatışmaya girdiler. Ermenistan tarafı çok asker kaybettikleri için savaş bölgelerine kadınları göndermeye başladı. Bunların yanında Ermenistan yiyecek kıtlığı yaşamaya başladı. Azerbaycan tarafından Savunma Bakanlığının yaydığı bilgiye göre düşmanın saha komuta yeri havaya uçurtuldu.

---

• 3 Ekim

Azerbaycan ordusunun geçirmiş olduğu operasyon sonucunda Ermenistan'ın ordusu ağ bayrak kaldırarak teslim olmuştur. Azerbaycan tarafından açıklanan bilgilere göre 27 Eylül'den 3 Ekim'e kadar ki zaman da Ermenistan tarafından 19 sivil öldürülmüş ve 63 kişi yaralanmıştır. Ermenistan tarafı yine asker yetmezliği yüzünden 60 yaşından yukarı yaşlı kişileri de cepheye gönderdi. Bunların yanında Azerbaycan ordusu tarafından Dağlık Karabağ'ın Cumhur Başkanı olan Araik Arutyunyan yaralandı.

---

• 4 Ekim​

Ermenistan tarafı Azerbaycan'ın Tartar bölgesindeki sivil halkını roketlerle ateş etmeye başladı. Ayrıca Azerbaycan'ın en büyük 2. ilçesine de roket atışları yapmaya başladılar. Bu Tarihte Azerbaycan Devlet Başkanı İlham Aliyev Cebrayıl ilçesinin işgal altından kurtarıldığını açıkladı. Bunların yanında diğer bölgelerde ki köylerinde kurtarıldığını söyledi.

---

• 5-7 Ekim

Azerbaycan ordusu bu tarihlerde Hadrut köyü yıllar sonra geri alınmıştır. Ermenistan tarafı ise Gence'ye ve diğer bölgelere roketler/toplar atarak sivil halkını öldürmeye devam ediyor ve bununla da muharebe kanunlarına karşı geliyor.

---

• 8-10 Ekim

Ermenistan tarafında çok fazla asker kaybettikleri için artık tank kullanmaya asker bulamıyorlar. Bunlara bakmayarak Ermenistan tarafı yeniden Azerbaycan'ın sivil halkına roketler atmaya devam ediyorlar. Bu tarihlerde Azerbaycan Cumhuriyetinin Devlet Başkanı İlham Aliyev halka alınan bölgelerini bildirdi:
Çaylı köyü, Yukarı Güzel köyü, Gorazilli köyü, Kışlağ köyü, Garajallı köyü, Efendiler köyü, Süleymanlı köyü, Sur köyü.
Ayrıca Ermensitan'ın Dış İşleri Bakanı, Rusya'nın Dış İşleri Bakanı ve Azerbaycan'ın Dış İşleri Bakanı Rusyan'ın Moskova ilçesinde yapılan toplantı da insani ateşkes ilan edildi. Yeni alınan bölgeler de "ANAMA" isimli birlikler mayınları etkisizleştirmek için işlere başladılar.

---

• 11-15 Ekim

Ermenistan tarafının kendi askerlerini kaçmasınlar diye ayaklarından herhangi bir yere zincirliyorlar. Ayrıca arayışta olan kadın terörcü Azerbaycan ordusu tarafından öldürüldü. Ermenistan tarafının resmi açıklamalarına göre 413 askerinin öldüğünü açıkladı. Yine Azerbaycan ordusu tarafından Ermenistan'ın yüksek rütbeli askeri öldürüldü.

---

• 16-20 Ekim

Azerbaycan ordusu bu tarihe'dek fazlasıyla köylerini geri almıştır. Ermenistanın attığı roketler sonucunda Gence'de ki, bir okul dağılmıştır. Azerbaycan ordusu buna sesiz kalamamış ve Ermenistan'a çok fazla zarar vermiş ve yüksek rütbeli askerlerini öldürerek Gence'nin kısasını aldılar. Sonra ki günlerde yine 2 adet yüksek rütbeli askerlini öldüren Azerbaycan ordusu Khudaferin köprüsünü de Ermenistan'dan geri almıştır.

---

• 21-25 Ekim

Azerbaycan ordusu bu tarihte Agband'ı alarak Azerbaycan İran sınırlarını tamamen birleştirmiştir. Azerbaycan Cumhuriyetinin Devlet Başkanı İlham Aliyev bu tarihler'de yeni alınan bölgeler hakkında bilgiler vermiştir ve yine Ermenistan'ın yüksek rütbeli askerleri öldürülmüştür. Ermenistan tarafı ise her zaman ki gibi Azerbaycan'ın sivil halkını roket ve top atışlarına tutmaya devam ediyor.

---

• 26-31 Ekim

Ermenistan bu tarihlerde 3. bir ülkeni katarak savaşı kazanmak için sözde iddialar yaparak güya Azerbaycan tarafının savaş meydanında terörcüleri kullandığı söylüyor. Buna cevap olarak da Azerbaycan Devlet Başkanı açıklama yaparak ordularında 100.000 askerin olduğunu ve seferberlik ilan edilirse bu sayının kat-kat sazla olacağını bu yüzden de Azerbaycan'ın terörcülere ihtiyacı olmadığını söyledi. Ermenistan gene muharebe kanunlarını uymayarak gazeteciler hedefe aldı. Ermenistan'ın daha önceki zamanlarda toplamaya başladığı ve topladığı 100 kadın askerlerini ön cepheye göndermeye başladı.

---

• 1-7 Kasım

Ermenistan'ın "Efsane Destesi" adlandırdığı birliğinin 5'i Azerbaycan ordusu tarafından öldürüldü. Ermensitan'ın bu güne kadar savaşta kaybettiği para miktarı 1.2 milyar dolardan daha fazladır. Azerbaycan tarafı Ermenistan tarafına çok sarsıtıcı zararlar vermeye devam ediyor ve Ermenistan tarafı ise Azerbaycan'ın sivil halkına zarar vermeye devam ediyor. Savaşın başladığı günden bu güne kadar ki süreçte alınan yerler bunlardır: 4 kent merkezi, 3 kasaba ve 208 köy ile birlikte bazı önemli yüksekleri de Ermenistan'ın işgalinden kurtarmıştı. Böylelikle Azerbaycan ordusu Dağlık Karabağ'ı işgalden geri kurtarmaya devam ediyor.

---

• 8-10 Kasım

Azerbaycanın Şuşa'yı aldıkdan sonra Ermenistan pesetmiş ve Azerbaycanın 30 yıllık hak davası, 2020 yılında 44 günlük bir savaşla sona ermiş ve hak yerini bulmuştur. Azerbaycanın 2. Karabağ muharebesinde canından, kanından keçen 2783 Şehidimize Allah rahmet eylesin, onların analarının karşısında baş eğmekten, sonsuz saygı duymak ve sabır dilemekten başka bir şey elimizden gelmez.

 

[Duygulandım]

Ellerine sağlık. Çok bilgilendirici bir konu. Azerbaycan tarihini bir konuda anlatmışsın. Her yiğidin harcı değildir bu. Kalemine sağlık. <3

 

[sooply]

Belki de forumun en uzun makalesi diyebilirim ben buna. Bu makaleyi bile artık kaynak diye kullanabiliriz. Ellerine sağlık, mükemmel bir konu olmuş.

 

[Citrine Network]

Yardım konusu açıyorum, mesaj sayısı en çok bende, rehber konusu açıyorum diye gezip her şeye alakasız mesaj yazanlar yerine gerçek ve düzgün bir makale yapabileceğinizi gösterdiniz. Bahsettiğim gibi insanlar yerine sizin gibi kişileri almaları gerekiyor bu ekibe.

 

[Deleted Users 109895]

Forumdaki en uzun ve en güzel makalelerden biri olmuş diyebilirim buna. Her şeyi bütün çıplaklığı ile anlatman gerçekten takdir edilir.

 

[airelzz#1228]

Forumdaki gördüğüm en iyi makale diyebilirim. Hepsini teker teker okudum. Gerçekten harikasın. Eline ve kalemine sağlık.

 

[Eratonos]

Ellerine sağlık. Çok bilgilendirici bir konu. Azerbaycan tarihini bir konuda anlatmışsın. Her yiğidin harcı değildir bu. Kalemine sağlık. <3

Zamanım yetseydi daha bilgilendirici konu açmak isterdim ama bence olduğu kadarıyla da çok bilgilendirici, çok teşekkür ederim.

---

Belki de forumun en uzun makalesi diyebilirim ben buna. Bu makaleyi bile artık kaynak diye kullanabiliriz. Ellerine sağlık, mükemmel bir konu olmuş.

Teşekkürler şefim.

---

Yardım konusu açıyorum, mesaj sayısı en çok bende, rehber konusu açıyorum diye gezip her şeye alakasız mesaj yazanlar yerine gerçek ve düzgün bir makale yapabileceğinizi gösterdiniz. Bahsettiğim gibi insanlar yerine sizin gibi kişileri almaları gerekiyor bu ekibe.

Çok teşekkürler.

---

Forumdaki en uzun ve en güzel makalelerden biri olmuş diyebilirim buna. Her şeyi bütün çıplaklığı ile anlatman gerçekten takdir edilir.

Teşekkürler.

---

Forumdaki gördüğüm en iyi makale diyebilirim. Hepsini teker teker okudum. Gerçekten harikasın. Eline ve kalemine sağlık.

Çok teşekkürler.

---

Hepinize bakış açınız ve yorumunuz için çok teşekkür ederim.

 

[BraveHeart_]

Helal Olsun Kardeşime. <3

 

[Eratonos]

Helal Olsun Kardeşime. <3

Tüm Türklere Helal Olsun

 

[Eratonos]

​

 

[Eratonos]

Konuya yazmayı unuttuğum bir konu vardı onu şimdi buraya yazacağım.​

---

Yıl 2020 Silahlı Güçler
​

Azerbaycan Ermenistan​

Askeri Bütçe​	2,73 milyar $​	0,5 milyar $​
Gayri safi yurt içi hasıla​	5,4%​	4,7%​
Aktif Personel​	66.940​	45.000​
Yedek Personel​	300.000​	210.000​

Kara Kuvvetleri​

Tanklar​	665​	529​
Zırhlı Araçlar​	1.637​	1.000​
Topçu Sistemleri​	740​	293​
Kendinden Tahrikli Topçu​	237​	38​
Çok Namlulu Roket Atar​	196​	105​

Hava Kuvvetleri​

Uçaklar​	127​	65​
Çok Fonksiyonlu Uçak​	13​	0​
Savaş Uçağı​	5​	0​
Bombardıman Uçağı​	11​	13​
Savaş Helikopteri​	75​	42​

Deniz Kuvvetleri​

Deniz Araçları​	31​	0​
Fırkateyn​	1​	0​
Denizaltı​	4​	0​

 

[Eratonos]

10.11.2020 tarihinde Türkiye saati ile gece 2-3 arası yapılmış olan açıklamayla Ermenistan kaybettiğini ve teslim olduğunu söylemiştir. Zafer Bizimdir!

 

[Rönesans Network]

Sonunda Zafer kazanıldı.